Slide background

Islamisering van
Marokko

Berberopstand (Kharedijsme).
Onafhankelijk Marokko.

Verval van de Idrisiden
Na de successies van een aantal leiders
wordt het land verdeeld onder de opvolgers,
wat de Idrisiden verzwakte. Zij werden
in 920 verslagen door de Fatimiden uit het
oosten en aan het eind van de 10e eeuw
door het Omajjadenkalifaat Córdoba.

Dynastie Wattasiden
(1465-1554)

De Wattasiden vormen
een zijtak van de
Meridinen stam. Zij komen in 1465
in opstand tegen de Meriniden,
waarna ze de macht overnamen.
Hun regeerperiode wordt getekend door
interne instabiliteit en de externe
dreiging van de Portugezen.

Dynastie Idrisiden
(780-974)

Idriss I, die als
religieus hoofd in Marokkowordt
erkend, sticht de eerste Staat van
Marokko. De Idrisiden, zijn dynastie,
zouden door middel van militaire
veldtochten in het hoge Atlasgebergte
hun machtsgebied aanzienlijk
vergroten.


Dynastie Almoraviden
(1040-1147)

Na de val van de Idrisiden
wordt Marokko in het
noorden geregeerd door
de Maghrawaden en in
het zuiden door een
aantal Berberse stammen.

Berber Sanhaja
De Sanhaja zijn in deze tijd één van
de drie belangrijkste Berbergroeperingen.
Zij zijn nomaden, religieuze militairen,
die van Mauritanië naar Marokko komen.

Dynastie Almohaden
De Almohaden zijn een van
de belangrijkste Berbergroeperingen.
De stichter van deze Sanhaja was de diep
religieuze Ibn Toumert, die moest vluchten
wegens zijn verzet tegen de Almoraviden.
De Almohaden verslaan de Almoraviden
in 1147, waarna ze twee eeuwen lang over
de Maghreb en over een gedeelte van
Spanje regeerden.

De dynastie Meriniden (1244-1465)
De Berberse Meriniden versloegen de Almohaden in 1244.
Zij verfraaiden de hoofdstad Fez, bevorderden de kunsten en
bewapenden piraten.

Islamisering van Marokko

Gedurende de Oudheid kregen de Berbers eerst te maken met de invloed van Carthago en later dat van het Romeinse rijk. Volgend op de val van het West-Romeinse Rijk veroverden de Arabieren de gebieden die tegenwoordig bij Marokko en Algerije horen. Dit stuk zal wat verder ingaan op de manier waarop de islam de Berbers heeft beïnvloed.
 
Naast het feit dat de Arabieren zich in het veroverde gebied gingen vestigen en met hun taal een invloed zouden uitoefenen op de Berbers besloten de Berbers ook om zich te bekeren tot de islam. Dit ging relatief gemakkelijk: de stamstructuur zorgde ervoor dat de bekering van het stamhoofd al snel leidde tot de bekering van de gehele stam. Een bijkomende factor die de islamisering van de Berbers en de Maghreb vergemakkelijkte was dat de moslims bepaalde belastingen, in tegenstelling tot de niet-islamitische bevolking (voornamelijk de joden en de christenen), niet hoefden te betalen. Bekering was dus ook financieel aantrekkelijk.
 
De islamisering van de Maghreb heeft ervoor gezorgd dat sinds de Arabische verovering van de Maghreb in de 8e eeuw de Arabieren en de Berbers een gezamenlijk islamitisch verleden hebben doorgemaakt, een religieus verleden dat bij beide groepen cultureel gezien resten heeft achtergelaten. Zo heeft het bijvoorbeeld op de wetgeving en de politiek een verregaande invloed gehad.
 
Wat betreft wetgeving is de Sharia wetgeving bepalend geweest in veel gebieden van de Berberse jurisdictie, alhoewel er in sommige gevallen ruimte was voor debat, gegeven dat geen één wet tegen de basiselementen van de Islam inging. Zo zijn bepaalde soorten recht zoals het strafrecht beïnvloed door de Fransen, maar is het persoonsrecht grotendeels gebaseerd op de Sharia wetgeving.
 
Politiek gezien heeft het in sommige gevallen geleidt tot frictie tussen de Arabische en de Berberse bevolkingsgroepen in Marokko. Al sinds de bekeringen in de 8e eeuw streefden de Berbers vooral ‘hun’ islam te belijden, die naar hun mening purer was dan die van de Arabische leiders die uit het verre oosten kwamen. Dit streven naar autonomiteit heeft door de eeuwen heen geleid tot opstanden, zoals de Rifopstand in de 8e eeuw, of wat recenter onder de invloed van de Franse koloniale bezetters. De Fransen, die een aantal Berberse gebieden in de vroege twintigste eeuw hadden veroverd, probeerde de Berbers aan hun kant te krijgen door middel van hun ‘Politique Berbère’. Dit beleid hield in dat zij de Berbers tegen de Arabieren (de Fransen zagen de Arabieren als onbetrouwbaar) uit wilden spelen door de Berbers te portretteren als een volk dat inherent nobel, dapper, areligieus en vrijheidslievend was. Dit beleid werd uitgevoerd door middel van het ‘Berber Dahir’, het decreet waarmee de Fransen de wetgeving zodanig aanpasten dat de Berbers in sommige gebieden niet meer onder de Sharia wetgeving vielen. Dit leidde in sommige delen van het Midden Oosten tot protesten tegen de schrapping van de Shariawetgeving. In de jaren dertig van de vorige eeuw werd de ‘Politique Berbère’ onder meer onder druk van die protesten geschrapt, maar het heeft er onder mee toe geleid dat het promoten van de Berberse cultuur in recente decennia als ‘anti-islamitisch’ gezien wordt. Nadat Marokko ophield een protectoraat te zijn werd de Arabische cultuur dan ook leidinggevend in Marokko, in vele gevallen ten koste van de Berberse cultuur: de hoeveelheid Berberse sprekers is daardoor sindsdien aanzienlijk gedaald.